تغذيه به منزله بخشي از درمان سرطان

 

دكتر علي اخوتيان  فوق تخصص خون و انكولوژي عضو هيئت علمي دانشكاه علوم پزشكي مازندران

توجه اين مطالب جنبه اطلاع رساني دارد توصيه مي‌شود با پزشك معالج خود مشورت نماييد.

همانطور كه مي‌دانيم برخي روشهاي درماني نظير شيمي درماني، عوارضي را در بيماران ايجاد مي‌كنند كه موجب بروز مشكلاتي در غذا خوردن آنان مي‌شود تهوع، استفراغ، اسهال، يبوست، زخم‌هاي دهاني، درد، خستگي، بي اشتهايي، ناتواني در خوردن حجم كافي غذا (به علت احساس سيري زودرس)، تغيير در احساس طعم و مزه غذا، اشكال در جذب غذا ( با وجود غذا خوردن، بيمار كاهش وزن پيدا مي‌كند) و افسردگي، از جمله اين مشكلات هستند. مي‌توان برخي نكات و اقدامات مفيد را براي كاهش مشكلات نظير بي‌اشتهايي احساس طعم و بوي بد در دهان و خوراكي‌ها، زخم و خشكي دهان آموزش داد تا بيماران، ضمن مشورت با پزشك معالج، براي كاهش مشكلات خود آن‌ها را به كار بگيرند.

در ادامه اين بحث به مواردي چون تهوع و استفراغ، اسهال، درد، خستگي و يبوست مي‌پردازيم.

تهوع و استفراغ

مصرف بعضي از داروهاي شيمي درماني، گروهي از داروهاي مسكن و تغييراتي كه در دستگاه گوارش بيماران ايجاد مي‌شود، مي‌تواند منجر به تهوع و استفراغ در آنان شوند. گرچه داروهاي جديد شيمي درماني با عوارض خفيف‌تري همراه هستند، اما باز ممكن است چنين وضعيتي ايجاد شود در اين صورت: هم

1- از مصرف غذاهايي كه بوي تند دارند (مثل ماهي) خودداري كنيد.

2- بهتر است غذا را به صورت سردتر ميل‌تر كنيد.

3- غذاهايي را كه بيشتر دوست داريد، بخوريد.

4- از غذاهايي نرم‌تر مثل نان، برنج و سوپ استفاده كنيد.

5- خوردن كلوچه و آب ميوه ممكن است كم‌تر ايجاد حالت تهوع كند.

6- در صورتي كه خوردن غذاي جامد برايتان دشوار است. بيشتر از مايعات استفاده كنيد.

7- انجام فعاليت‌هاي آرامش بخش مثل نفس كشيدن عميق وگوش دادن به موسيقي مي‌تواند مفيد باشد.

8- گوش دادن به موسيقي با تماشاي تلويزيون، در حين غذا خوردن ممكن است برايتان مفيد باشد.

9- تا يك ساعت بعد از غذا خوردن، از انجام كارهايي كه حالت تهوع ايجاد مي‌كنند (مانند مسواك زدن) خودداري كنيد.

10- چنانچه با مصرف داروهاي فعلي، تهوع شما ادامه دارد، با دكترتان مشورت كنيد، زيرا ممكن تست تجويز داروي جديد با انتخاب تركيبي از داروها بتواند موثر باشد.

11- ممكن است حالت تهوع شما مربوط به داروهاي ضد دردي باشد كه مصرف مي‌كنيد. از اين رو بهتر است با پزشك خود مشورت كنيد.

اسهال

به اجابت مزاج مكرر، شل و پر حجم، اسهال مي‌گويند. اين مشكل ممكن است به دنبال شيمي درماني با مصرف بعضي از آنتي بيوتيك‌ها پيش بيايد.

در اسهال، بسته به شدت آن، مايعات بدن از دست مي‌رود و اين امر موجب كاهش وزن و كمبود مايعات بدن مي‌شود، پس بهتر است:

1- از مصرف قهوه و موادي كه موجب تحريك حركات روده مي‌شوند، خودداري كنيد.

2- از خوردن غذاهاي بسيار گرم يا بسيار سرد كه روده‌ها را تحريك و وادار به فعاليت مي‌كنند خودداري كنيد.

3- مايعات از دست رفته را با نوشيدن آب و ساير نوشيدني‌هاي قابل تحمل، جبران كنيد و از مصرف زياد آب سيب و نوشيدني‌هاي شيرين و قندي كه باعث بدتر شدن اسهال مي‌شوند، خودداري كنيد.

4- اگر به دفعات زياد، در روز دچار اسهال مي‌شويد. سعي كنيد با استفاده از موز، سيب زميني، گوجه فرنگي و خربزه املاح از دست رفته را جايگزين نماييد. اين مواد به اضافه برنج و نان مي‌توانند در جبران كاهش وزن شما مؤثر باشند.

5- مصرف بعضي از آنتي بيوتيك‌ها و داروهاي شيمي درماني، ممكن است موجب عدم تحمل شوند. در اين صورت، مصرف شيرهاي بدون لاكتوز و ساير محصولات لبني، بويژه ماست توصيه مي‌شود.

6- در هنگام اسهال، از مصرف غذاهاي داراي فيبر زياد، مثل كاهو و سبزيجات خودداري كنيد، چون وضعيت شما را خراب‌تر مي‌كند.

7- چنان چه قبلاً از داروهاي ملين استفاده مي‌كرديد، در مورد قطع كردن آنها با پزشك معالج مشورت كنيد.

يبوست

يبوست وقتي ايجاد مي‌شود كه فعاليت روده‌ها كاهش پيدا كرده باشد. مصرف داروهاي ضد درد، شيمي درماني وبرخي بيماري‌هاي دستگاه گوارش ممكن است موجب يبوست بيمار شوند يا احساس پري و ناراحتي شكم ايجاد شود كه خود منجر به اختلال در غذا خوردن وي شود. در اين گونه موارد، بهتر است :

1- با مشاهده هر گونه تغيير در وضعيت اجابت مزاج با پزشك خود مشورت كنيد.

2- غذاهاي داراي فيبر زياد مانند سبزيجات، حبوبات، غلات و آبميوه مصرف كنيد، زيرا فيبر باعث نگهداري آب در مدفوع و دفع راحت‌تر آن مي‌شود.

3- در صورت اجازه پزشك، فعاليت‌هايي نظير پياده‌روي، نرمش و ورزش‌هايي كه حركات روده را فعال مي‌كند، انجام دهيد.

4- طبق برنامه مشخص، در رأس ساعت ويژه‌اي براي اجابت مزاج به دستشويي برويد. مصرف يك فنجان نوشيدني گرم، درست قبل از درمان مقرر براي دستشويي رفتن، معمولاً مفيد است.

5- بعضي داروها ممكن است ايجاد يبوست كند، از اين رو درباره داروهاي مصرفي خود با پزشك مشورت كنيد.

درد

گاهي اوقات، ممكن است علت خوب غذا نخوردن شما درد باشد. درمان كافي درد، مهم است و بايد دقيقاً با نظر پزشك انجام شود، مخصوصاً كه درد موجب اختلال در غذا خوردن شما مي‌شود، رعايت نكات زير مفيد است.

1- قبل از غذا خوردن، ورزش‌‌هاي آرامش دهنده انجام دهيد ودر حين ورزش به موسيقي ملايم گوش كنيد.

2- غذا را در كنار ساير اعضاي خانواده يا دوستان صرف كنيد تا احساس آرامش بيشتري داشته باشيد.

خستگي

احساس خستگي، انجام فعاليت‌هاي روزمره شما را با مشكل روبه رو مي‌كند. افسردگي، كم خوني، عوارض شيمي درماني، راديوتراپي و داروهاي ضد درد مي‌توانند در شما ايجاد خستگي كنند و خستگي مي‌تواند اختلالاتي در وضعيت تغذيه‌اي شما ايجاد كند. از اين رو :

1- غذاهايي بپزيد كه دستور پخت راحت‌تري دارند.

2- هر بار غذا را به مقدار بيشتري و براي چند وعده بپزيد تا قابل نگهداري در فريزر باشد.

3- از دوستان و اطرافيان براي تهيه و پخت مواد غذايي كمك بگيريد.

زخم دهان

مصرف برخي داروها مي‌تواند موجب التهاب و زخم در دهان و يا خشكي آن شود و شما را با مشكل روبه رو كند. اقدامات زير در كاهش اين حالت مي‌تواند موثر باشد:

1- غذا را به صورت نرم درست كنيد و روي آن سس يا آب گوشت فراوان بريزيد.

2- از مصرف غذاهاي داغ و تند خودداري كنيد زيرا باعث تحريك زخم‌هاي دهان مي‌شوند.

3- گرماي غذاها بهتر است در حد دماي اتاق باشد، زيرا خوردن غذاهاي داغ ايجاد درد مي‌كند و غذاهاي سرد نيز مشكلاتي را براي فرد بوجود مي‌آورد.

4- از مايعات به مقدار زياد استفاده كنيد. با اين روش و با مصرف مايعات داراي كالري بالا مي‌توانيد انرژي مورد نياز بدن‌تان را هم تأمين كنيد.

5- در مورد مصرف محلول‌هاي شستشوي دهان كه هم از دهان شما محافظت مي‌كنيد و هم موجب تسكين درد مي‌شوند با پزشك خود مشورت كنيد. (از مصرف محلول‌هاي شستشوي دهاني حاوي الكل خودداري كنيد.)

6- مصرف تكه‌هاي يخ كه آرام آرام در دهان آب مي‌شوند، در بهبود خشكي دهان مؤثر است.

7- مكيدن ليموترش به افزايش ترشح بزاق و رفع خشكي دهان كمك مي‌كند.

منبع مورد استفاده : نشريه دانستني‌هاي سرطان- سال 6 شماره 16-15 – تلفن : 22056843

 در سال 1320 در دانشگاه تهران افتتاح شد به طوري که اکنون رشته پرستاري در سه مقطع کارشناسي، کارشناسي ارشد و Ph.D در دانشکده‌هاي پرستاري دانشجو مي‌پذيرد.

امروزه با توجه به نياز روزافزون جامعه به پرستاران و اينکه بيشترين تعداد نيروي انساني يک بيمارستان پرستاران محسوب مي‌شوند، دانشجويان بيشتري در مقايسه با ساير رشته‌هاي پزشکي در اين رشته مشغول به تحصيل هستند به طوريکه هم اکنون140هزار فارغ‌التحصيل رشته پرستاري در کشور وجود دارد.

نکته‌اي که در اين ميان باعث نگراني دانشجويان اين رشته شده، ناديده گرفتن ماهيت و جايگاه دانشجويان اين رشته از سوي مسئولان و اساتيد، همچنين تفاوت در توزيع امکانات آموزشي خاص بين دانشجويان رشته پرستاري با دانشجويان ساير رشته‌هاي پزشکي است.

به گزارش خبرنگار صنفي آموزشي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) منطقه علوم پزشکي تهران، کسري وحيدي دانشجوي سال آخر رشته پرستاري دانشکده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشکي تهران تضمين کاري اين رشته را100 درصد عنوان کرد و گفت: متاسفانه مشکلاتي از جمله عدم درک دانشجويان پرستاري از سوي مسئولان، نبود کلاس‌هاي آموزشي خاص در بيمارستان‌ها براي دانشجويان پرستاري، عدم مرزبندي شغلي براي دانشجويان کارورزي رشته پرستاري، باليني و بهياران در مراکز درماني و جدي نگرفتن رشته پرستاري از سوي اساتيد مهمترين مشکلات دانشجويان رشته پرستاري است.

وي افزود: عدم مرزبندي فعاليت‌هاي رشته پرستاري و بهياري اکثريت دانشجويان اين رشته را دلسرد کرده است.

ايرج بولولي دانشجوي سال چهارم رشته پرستاري دانشگاه علوم پزشکي تهران گفت: متأسفانه اکثر امکانات دانشگاه علوم پزشکي مثل برگزاري همايشها و سمينارهاي علمي و کنگره‌هاي تخصصي به دانشجويان رشته پزشکي اختصاص دارد و دانشجويان پرستاري از اين امکانات محروم هستند.

در ادامه زيبا سرحجي دانشجوي سال دوم پرستاري دانشگاه علوم پزشکي تهران بيان کرد: اهميت و جايگاه دانشجويان پرستاري و پرستاران به ميزان تلاش، پشتکار و اطلاعات آنها بستگي دارد به طوري که پزشکان در کار خود از آنها به عنوان يک مشاور استفاده مي‌کنند ولي متأسفانه پرستاران ما با نااميدي کامل و فقط براي رفع تکليف از سطوح ابتدايي بالاتر نمي‌روند.

صناعي پوشي دانشجوي سال آخر کارشناسي ارشد رشته پرستاري دانشکده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشکي تهران رسانه‌هاي داخلي به ويژه صدا و سيما را مهم ترين عامل سرکوب پرستاران در بين مردم دانست و گفت: متاسفانه صدا و سيما با ساختن فيلم‌ها و برنامه‌هاي مستند از جامعه پزشکي، پرستاران را يا زيردست پزشکان و يا گروهي بسيار بداخلاق با بيمار نشان مي‌دهند. اين تصاوير باعث مي شود که بيماران و مردم بيش از توانايي‌هاي پرستاران از آنها انتظار داشته باشند.

وي در ادامه مشکل مديريتي در بيمارستانها و دانشکده‌هاي پرستاري را يکي ديگر از مشکلات دانشجويان و رزيدنت‌هاي پرستاري عنوان کرد و افزود: در ايران نسبت بيماران به پرستاران بسيار زياد و تعداد نيروي پرستار در بيمارستانها محدود است. يک پرستار مجبور است وظايف چند نفر از پرستاران را به دوش بکشد که اين امر بازدهي پرستار را محدود مي‌کند. اين در حاليست که در کشورهاي اروپايي کاملا برعکس است به طوريکه در اين کشورها تعداد نيروهاي پرستار بسيار زياد است.

صناعي در ادامه اظهار داشت: اساتيد رشته هاي پرستاري در کلاسها از منابع خوبي که براي اين رشته وجود دارد استفاده نمي‌کنند و فقط به جزوه‌هاي محدود خود تکيه مي‌کنند. اين امر باعث مي‌شود که يک دانشجوي پرستاري منابع روز اين رشته را نشناسد و يا مجبور به مطالعه آن نشود.

اين دانشجوي پرستاري در خاتمه با طرح اين سوال که چرا اساتيد رشته پرستاري اعتماد به نفس ندارند و اين رشته را جدي نمي‌گيرند؛ اظهار داشت: مشکل ديگر آموزش بي‌اهميت دانستن اين رشته از سوي اساتيد اين رشته است به طوريکه اساتيد کار خود را هم در بيمارستانها و هم در کلاسها جدي نمي‌گيرند و اين مهم ترين عامل دلسردي دانشجويان اين رشته است.

انتهاي پيام

باورهای غلط درباره سرماخوردگی كودكان

در ادامه ی مطلب قبلی با عنوان" خودسرانه بچه ها را معالجه نکنید"، در این مطلب سایر باورهای غلط درباره سرماخوردگی کودکان را برای شما بیان می کنیم.

برای كاهش دردهای عضلانی چه‌ كار باید كرد؟

این دردها ممكن است با عفونت و درد گوش همراه باشد. تسكین این درد باید با استامینوفن صورت گیرد، ولی متأسفانه هنوز خیلی از والدین با دود سیگار سعی در كاهش درد گوش دارند در حالی كه این كار اصلا فایده ندارد. البته گرم كردن ناحیه دردناك كمی تسكین دهنده است، منتها دود سیگار به‌ویژه اگر كودك آلرژی داشته باشد، بیماری او را تشدید می‌كند.

كودكی كه سرما می‌خورد، مسلما اشتهایش كم است و همین مادر را نگران می‌كند. آیا درست است كه در این مواقع كودك را وادار به خوردن غذای بیشتری كنیم؟

خیر، در اینجا مادر باید تعداد دفعات غذا دادن را بیشتر كند، نه اینكه او را وادار به خوردن غذای بیشتری در یك وعده كند.

به توصیه‌های تغذیه‌ای در دوران سرماخوردگی هم اشاره می‌كنید؟

بسته به سن كودك باید توصیه‌های تغذیه‌ای را رعایت كرد. اگر كودك شیر‌خوار بود، باید فواصل شیر‌دهی كمتر شود. از مایعات زیاد استفاده شود. محدودیت غذایی راهم برای كودك ایجاد نكنیم البته اگر آلرژی در كار نبود، چون كودك در این دوره كم‌اشتها است و با محدودیت غذایی ممكن است زیاد وزن از دست بدهد.

مسئله دیگری كه باعث وحشت مادران می‌شود، تب كودك است و مادر فكر می‌كند كه این تب منجر به تشنج می‌شود. در چند درصد موارد تب كودك با تشنج همراه است؟

ببینید، مقدار تب در سرما‌خوردگی‌ها خفیف است و در ضمن كودك زیر 6 ماه هنگام تب به هیچ‌وجه تشنج نمی‌كند، مگر این كه بیماری ‌دیگری در كار باشد.

حالا یك سؤال دیگر. اگر مادر تمام این نكات را بداند، نیازی به مراجعه به پزشك هست؟

اگر مادر اقدامات اولیه را برای جلوگیری از عود سرماخوردگی انجام دهد، مثل استفاده از مایعات و قطره بینی و دستگاه بُخور، در صورت ادامه بیماری، باید به پزشك مراجعه كند، چون شاید بیماری را به درستی تشخیص نداده باشد.

آنتی‌بیوتیك‌ها تأثیری در درمان بیماری دارند؟

متأسفانه تصور غلط دیگر این است كه خیلی از مادران فكر می‌كنند سرماخوردگی كودكشان با آنتی‌بیوتیك برطرف می‌شود و برای همین، قبل از مراجعه به پزشك، به كودك آنتی‌بیوتیك می‌دهند. از طرف دیگر، این گروه از مادران اصرار دارند كه حتی اگر پزشك هم برای كودك آنتی‌بیوتیك تجویز نكند، كودك را به امید تجویز این دارو، به پزشك دیگری ارجاع ‌دهند، در حالی‌كه نوع میكروب سرماخوردگی با نوع میكروب بیماری‌های دیگر متفاوت است و آنتی‌بیوتیك هیچ جایی در درمان آن ندارد.

آقای دكتر، تصور خیلی از والدین این است كه سرماخوردگی كودكشان، بدن او را مستعد ابتلا به سرماخوردگی بعدی می‌كند یا از سرماخوردگی بعدی جلوگیری می‌كند. به‌ نظر شما این باور درستی است؟

خیر، سرماخوردگی‌ها ممكن است پی در پی بوده و عوارض داشته باشند، ولی اینكه یك سرماخوردگی منجر به سرماخوردگی بعدی ‌شود، اصلا درست نیست.

علاوه بر این، یك سرماخوردگی به هیچ‌وجه از سرماخوردگی بعدی جلو‌گیری نمی‌كند، چون ما ویروس های زیادی داریم كه هر كدام برای كودك بیماری‌زا هستند، مثل رینو ویروس، ویروس ‌آنفلوانزا و... . اگر مادر این ها را بداند، هر بار كه كودك سرما می‌خورد، توهم این را ندارد كه بدن كودكش مستعد ابتلا به سرماخوردگی بعدی شده است.

واكسن آنفلوانزا و نقش ایمن‌كننده آن در مقابل سرماخوردگی چیست؟

متأسفانه این واكسن به غلط به‌ عنوان واكسن سرماخوردگی تبلیغ می‌شود، در حالی‌كه بیش از صد نوع ویروسی كه وارد بدن می‌شوند، شاید فقط یک یا دو تا از آنها مربوط به آنفلوانزا باشند و چون علائم آنفلوانزا شدید است، این واكسن برای ویروس‌های مربوط به آن تولید می شود، نه برای بقیه ویروس‌ها.

زدن واكسن آنفلوانزا از سرماخوردگی با ویروس‌های دیگر جلوگیری نمی‌كند.

ماهي را با ماست نخوريد

سبزي‌پلو با ماهي، غذايي مقوي بر پايه کربوهيدرات(برنج)، گوشت ماهي (پروتئين) و سبزي است، اما چگونه مي‌توان اين غذا را سالم‌تر تهيه کرد. اين سوالي است که در گفتگو با دکتر کيمياگر مطرح کرديم.

چطور مي‌توانيم سبزي پلو با ماهي را سالم و با حفظ ارزش غذايي‌ آن، تهيه کنيم؟

توصيه من به مردم اين است که به جاي سرخ‌کردن ماهي، آن را بخارپز کنند و يا در فر و مايکروفر بپزند. اگر هم حتماً دوست دارند ماهي را سرخ کنند، از حداقل روغن استفاده کنند. شايد بهتر باشد کف تابه را گوجه‌فرنگي يا پياز و يا هر آنچه مطلوب ذايقه‌شان است با کمي روغن قرار دهند که ماهي عطر مطبوع بگيرد و کمي سرخ شود. قصد ما از سرخ‌کردن هر ماده غذايي، افزودن عطر و بوي آن است نه اينکه چنان سرخ کنيد که سياه شود.

يک عادت بد ديگر هم اين است که ماهي را با نمک فراوان شور مي ‌کنند. اگر بتوانيد به ماهي نمک نزنيد و يا کمتر بزنيد، ارزش غذايي‌اش را حفظ کرده‌ايد. مي ‌توانيم ماهي را به شکل بخارپز به همراه انواع ادويه‌ها، افزودني‌هايي چون نارنج و يا چاشني‌هاي خوش‌طعم مصرف کنيم. يادم مي‌آيد در گذشته‌ که فر در خانه‌‌ها وجود نداشت، باز هم افراد آگاه و باسليقه که به سلامت خود و خانواده‌شان اهميت مي ‌داده‌اند، ماهي را سرخ نمي ‌کردند و شکم ماهي را در خانه با موادي خوش طعم مانند سير تازه و يا ديگر مواد پر مي کردند و آن را به نانوايي‌ محل تحويل مي ‌دادند تا در تنور قرارش دهد.

بعضي‌ها عاشق ماهي دودي‌اند. شما مصرف ماهي دودي را پيشنهاد مي‌ کنيد؟

توصيه من به شما اين است که ماهي دودي نخوريد. براي اين کار چند دليل دارم: زيرا اغلب ماهي‌هايي که فروش نمي ‌روند و حالت کهنگي پيدا مي‌ کنند و احتمالاً کمي هم فاسد شده اند را انتخاب کرده و دودي مي ‌کنند.

با اينکه در کشورهاي ديگر ميزان دود و نوع چوبي که براي اين کار در نظر گرفته مي ‌شود، محاسبه شده است، ولي باز هم ما مصرف آن را توصيه نمي‌ کنيم، چه رسد به کشور ما که دودي کردن ماهي با هيچ معياري صورت نمي ‌گيرد.

پس چه نوع ماهي بخريم که ارزش غذايي بهتري داشته باشد؟

اول از همه بايد بگويم ماهي‌هايي که قيمت ارزان‌تري دارند، ارزش غذايي کمتري ندارند، ولي به طور کلي ماهي‌هاي درياهاي آزاد، اسيد چرب و امگا 3 بيشتري دارند و از نظر ارزش غذايي بهترند. البته ماهي‌هاي پرورشي و ديگر انواع ماهي‌ها نيز داراي پروتئين کافي و ارزش غذايي بالا هستند و همگي آنها مقادير کافي از يد و کلسيم را دارند.

راجع به سبزي‌پلو هم کمي توضيح دهيد؟

مصرف سبزي‌ها را از هر نوع که باشد، توصيه مي‌ کنيم. اگر خام مصرف شوند، به دليل داشتن فيبر و ويتامين هاي C و A و اگر هم سبزي‌هاي پخته استفاده کنيم، به دليل ترکيبات پلي‌فنول‌ها و انواع سيتوکنيکال‌ها و مواد حياتي سلامتي‌بخش بسيار مطلوب هستند.

مقدار سبزي در يک نوبت، هرچند کافي نيست، اما مي ‌تواند مصرف آن در سبزي‌پلو، بهانه‌اي باشد براي گنجاندن آن در برنامه غذايي روزانه‌مان.

چرا همه مي‌ گويند مصرف ماست با ماهي بد است؟

درست است که ما سردي و گرمي را به آن صورتي که عامه ي مردم باور دارند، باور نداريم، ولي بخشي از مسايل سردي و گرمي واقعيت دارند.

اسيد لاکتيک موجود در ماست، روي عصب پاراسمپاتيک اثر مي ‌گذارد. از آنجا که اين عصب کند کننده است، حالت لختي در بدن به وجود مي ‌آورد. اين خاصيت در ماهي نيز تا حدي وجود دارد و بهتر است با هم مصرف نشوند.

به طور قطع، تناسب غذاها با هم بايد حفظ شود. برخي از افراد نيز حساسيت‌ خاص غذايي دارند و امکان بروز بثورات پوستي وجود دارد. اينکه قديمي‌ها برحسب تجربه مي‌ گفتند:" اين دو را با هم نخور، لک مي‌زني "، مطلب ثابت‌شده‌اي در علم پزشکي نيست و البته هنوز کسي روي آن کار نکرده است. ولي اگر عادت کرده‌ايم، چه خوب است از اين بهانه استفاده کنيم.

به ‌عنوان آخرين سوال، آيا مصرف همزمان اسفناج و ماست از ارزش غذايي آن مي ‌کاهد؟

خير، ما اسفناج را فقط براي آهن آن نمي‌ خوريم. بايد آهن را از ديگر مواد تهيه کنيم، چون اسفناج خيلي آهن ندارد. اگر عادت داريد اسفناج را با ماست بخوريد، خيلي هم خوب است.

به طور کلي ما بي ‌تناسبي بين مصرف مواد غذايي مختلف با هم را نفي نمي ‌کنيم و اگر هم گفته مي‌ شود فلان ماده غذايي را نبايد با اين ماده بخوريد، منظور مصرف بيش از حد آن است.

و توصيه آخر؟

بياييد چند ماده غذايي را جزو اولويت‌هاي غذايي تان قرار بدهيد:

از بين موادي که چربي دارند، گردو بهترين است و سپس روغن مايع کانولا.

از بين غلات، جو بهترين است پس نان جو را در برنامه خود بگنجانيد.

ماهي، سير، انگور و به طور کلي ميوه‌هايي که نارنجي و بنفش هستند، طيف وسيعي را در بر مي‌ گيرد.

اسفناج، ماست و انواع

ماهی های چرب بهترند

اصولا ماهی‌ها منابع بسیار خوبی از چربی امگا-3 هستند و ماهی آزاد دریای خزر نیز از مهم‌ترین منابع غذایی آن به حساب می‌آید.

شما می توانید به جای مصرف کپسول های حاوی امگا3 (کپسول روغن ماهی) از خود ماهی استفاده کنید، زیرا ماهی، منبع طبیعی این چربی ها محسوب می شود و برای سلامتی بدن مفیدتر است.

 

امگا3 جزو اسیدهای چرب مفید و مورد نیاز بدن است که فواید بسیاری را به همراه دارد، مثلا خانم‌هایی که در دوران بارداری، یک تا دو بار در هفته ماهی مصرف می‌کنند، در مقایسه با خانم‌های بارداری که ماهی را در برنامه غذایی هفتگی خود قرار نداده‌اند، بچه‌هایی با ضریب هوشی بالاتر به دنیا می‌آورند، البته به شرطی که ماهی فاقد آلودگی جیوه باشد.

در عین حال، افرادی که در برنامه غذایی هفتگی‌شان ماهی آزاد را به عنوان غذایی ثابت مصرف می کنند، 50 درصد کمتر از افرادی که ماهی نمی‌خورند دچار حملات قلبی می‌شوند.

حتی تحقیقات نشان داده‌اند که افراد مبتلا به التهابات مفصلی مثل روماتیسم ، با مصرف ماهی آزاد شاهد کاهش چشمگیر التهابات بوده اند، طوری که نیاز به مصرف کورتون در این بیماران به میزان قابل‌ملاحظه‌ای کم می‌شود.

 

اما سوال اینجا است که ماهی‌های چرب (مانند ماهی آزاد)، چه تفاوتی با سایر ماهی‌ها دارند؟

در پاسخ باید گفت که ماهی‌ها به دو دسته چرب و معمولی تقسیم می‌شوند. در ماهی‌های چرب، چربی (امگا3) در تمام قسمت‌های گوشت و اندام ماهی پخش شده است، اما در سایر ماهی‌ها، این چربی اغلب در کبد (جگر) تجمع یافته و به این دلیل است که ماهی‌های چرب اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.

 

اما نکته بسیار مهمی که باید به آن اشاره کنم، طریقه طبخ این ماهی‌ها است. متاسفانه اکثر خانواده‌ها ماهی را در روغن فراوان سرخ می‌کنند و این در حالی است که همین ماهی آزاد که منبع بسیار خوبی از امگا3 محسوب می‌شود و نقش مهمی را در جلوگیری از تصلب شرایین (سخت شدن دیوراه ی رگ ها) ایفا می‌کند، با سرخ شدن، نه تنها خواص خود را تا حد زیادی از دست می‌دهد، بلکه با نفوذ روغن سرخ شده به عمق گوشت ماهی، خطر سکته‌های قلبی و مشکلات قلبی-عروقی افزایش می‌یابد و اینجاست که مصرف ماهی آزاد نقشی در پیشگیری از بیماری‌های قلبی و عروقی نخواهد داشت.

از این رو، بهترین روش برای طبخ ماهی آزاد، شیوه ی کبابی کردن ، بخارپز کردن و گریل کردن است.

 

در ضمن، بسیاری از خانواده‌ها با این مشکل مواجه‌اند که فرزندانشان از خوردن ماهی امتناع می‌کنند و متاسفانه این بچه‌ها در دوران بزرگسالی با کمبود امگا3 و مشکلات ناشی از آن روبه‌رو می‌شوند.

برای حل این مشکل توصیه می‌شود که خانواده‌ها با استفاده از تغییر شیوه‌های طبخ، ذایقه بچه‌ها را به مصرف ماهی عادت دهند و کودکان خود را از همان دوران طفولیت به خوردن ماهی تشویق کنند.

اطلاعات عمومي در خصوص بيماري
• ا ين ويروس نخستين مرتبه از خوك به انسان منتقل شده است اما هم اكنون راه انتقال آن از انسان
به انسان است.
• ب يماري آنفلوانزاي خوكي كه جهان با آن مواجه شده ، يك بيماري نوظهور محسوب ميشود.
• هر مورد بيماري آنفلوانزا را نبايد معادل آنفلوانزاي خوكي تلقي نمود.
• درمان در صورتي اثر بيشتري خواهد داشت كه تا 48 ساعت بعد از پيدايش علائم بيماري آغاز
شود .
• پ شه يا مگس نقشي در انتقال بيماري آنفلوانزاي خوكي ندارند.
• در حال حاضر واكسن مؤثري بر عليه آنفلوانزاي خوكي توليد نشده است.
• رعايت موازين بهداشتي زير در پيشگيري از بيماري نقش مهمي دارند :
اقداماتي كه ميتوانيد بمنظور محافظت خود و ديگران در برابر بيماري انفلوانزا انجام
دهيد
• در زمان شيوع بيماري در منطقه اي كه زندگي مي كنيد و يا بيمار بودن حتي المقدور ازحضور در
اماكن شلوغ دوري نمائيد.
• در هنگام سرفه و عطسه ، دهان و بيني خود را با دستمال كاغذي بپوشانيد.
ادامه مطلب

بیماری آنفلوآنزای جدید (نوع A)

 

پیام های مربوط به بیماری آنفلونزای جدید (نوع A) که می تواند در اطلاع رسانی به جامعه از طریق رسانه ها، کلاس های آموزشی و ... مورد استفاده قرار گیرد.

اطلاعات كلي در مورد بيماري آنفلونزاي جديد (نوع A )

·          بيماري  آنفلوانزای جدید يك نوع بيماري ويروسي واگيردار ميباشد كه در صورت بي توجهي به رعايت اصول بهداشتي مي تواند  در مدت كوتاه منجر به ابتلاي افراد زيادي از جامعه شده واين همه گيري عواقب اجتماعي ، اقتصادي و بهداشتي فراواني در بر  خواهد داشت

·          ویروس آنفلوانزای جدید در هنگام سرفه یا عطسه وحتی صحبت كردن از طریق هوا به دیگران منتقل می شود.

·          افراد سالم با دست زدن به اشیائی که در اثر عطسه یا سرفه فرد مبتلا به آنفلوآنزا آلوده شده اند به این بیماری مبتلا مي شوند.

·          افراد مبتلا به آنفلوانزای جدید قبل و بعد از شروع  علائم میتوانند بیماری را به دیگران انتقال دهند.

ش·          براساس مطالعات موجود، اكثريت افراد شبه بيماري آنفلونزاي جديد در سنين نوجواني وجواني بوده اند، پس نقش آموزگاران و مربیان و اساتيد در پیشگیری از بیماری آنفلوآنزا و جلوگيري از انتشار سريع آن در جامعه بسیار مهم می باشد. 

·          در افرادی زير در صورت ابتلا به بيماري آنفلوآنزاي جديد عوارضي چون تنگي نفس، ذات الريه ، تشنج ، اختلال هوشياري و.. .بيشتر از ساير افراد خواهد بود:

·          اشخاص بالای 65 سال و كودكان زير 5 سال.

·          مبتلایان به بیماریهای مزمن ریوی، قلبی، و آسم دیابت، مشکلات کلیوی، نقص ایمنی ونيز افراد خيلي چاق.

·          زنان باردار .

·          ساکنین خانه های سالمندان و آسایشگاه های بیماران مزمن.

 

علائم بيماري

در مورد علائم بیماری آنفلوانزای جديد (A) لازم است به خاطر داشته باشيم كه:

·          مهمترين علائم بيماري تب، گلودرد، سرفه، سردرد مي باشد.

·          علائمی مثل لرز، کوفتگی بدن، احساس خستگی، همچنین اسهال، استفراغ نيز در بعضی از بیماران مشاهده می شود.

·          کو دکان کم سن و سال مثل شیرخواران در صورت ابتلا به آنفلوانزای جدید ممکن است علائمی از تب و خواب آلودگی، تشنج، بی قراری، عدم نوشیدن مایعات، استفراغ های مکرر، تغییر رنگ پوست به طرف کبودی، تنفس سریع داشته باشند.

اقدامات پيشگيري

     برای اینکه به بیماری انفلوانزای جدید مبتلا نشویم  لازم است:

·         روزانه دستهای خود را با آب وصابون بشوییم ویا با محلول های ضد عفوني كننده تميز كنيم .بدين منظور ضروری است در هر بار شستن دست ها، اين عمل را دوبار تكرار نمائيد.

·         از لمس کردن چشم ها، بینی و دهان خودداری کنيم، چون باعث انتقال ویروس می شود.

·         در صورت امكان از افرادی که علائم شبیه بیماری آنفلوانزا دارند حداقل به اندازه یک متر فاصله بگیریم.

·         بیاد داشته باشیم که اشیایی مانند تلفن، صفحه كليد كامپيوتر، دستگيره درها و... هم می توانند انتقال دهنده ویروس آنفلوانزای جدید باشند. بهتر است از  تمیز بودن آنها مطمئن شویم.

·         توصيه مي شود از اسباب بازي هاي قابل شستشو براي كودكان استفاده شود و استفاده از اسباب بازی های پارچه ای و پشمی خودداری شود.

·         در صورت امكان از حضور در مناطق شلوغ خودداری کنیم يا مدت آن را كاهش دهيم.

·         o       با باز کردن پنجره ها و درب ها در فواصل مناسب در روز  برای حداقل هر بار 10 دقيقه  به تهویه مناسب محل کار، محل زندگی، و کلاس درس و یا ... كمك كنيم.

·         خانواده، دوستان و همكاران خود را تشويق كنيد تا رفتارهای پيشگيری كننده را رعايت نمايند.

 اقدامات مراقبتي در  بيماران مبتلا به آنفلوآنزاي جديد

·          استراحت کردن، نوشیدن مایعات، تغذیه مناسب، و استفاده از استامینوفن به عنوان تب بر بهترین راه درمان بيماري آنفلوانزاي جديد است.

·          برای کاهش تب ناشي از آنفلوانزا فقط از قرص استامینوفن به ميزان تجويز شده استفاده کنیم.

·          اکیداً توصیه می شود برای  کاهش تب ناشي از انفلوانزاي جديد از مصرف آسپرین خودداری شود.

·          در صورت مشاهده تب و خواب آلودگي در كودكان زير دو سال، سريعا به پزشك مراجعه شود.

·          مبتلايان به آنفلوانزاي جديد به ويژه دانش آموزان مدارس و دانشجويان ميتوانند 24 ساعت بعد از قطع تب و با تجویز پزشک به محل کار یا كلاس درس حضور يابند.

·          واکسن آنفلونزای فصلی روی بیماری آنفلوآنزاي جديد موثر نیست ولی تزريق آن برای افراد پرخطر توصیه می شود.

·          در صورت مشاهده علائمي چون تب، سرفه، گلودرد، سردرد، لرز، کوفتگی بدن احساس خستگی، همچنین اسهال و استفراغ در خود.

 

•         به پزشك مراجعه نمايد.

•         هنگام عطسه و سرفه، جلوي بینی و دهان خود را با دستمال بگیریم بلافاصله دستمال را داخل کیسه پلاستیک گذاشته و يا در  سطل زباله بیندازیم.

•         اگر از دستمال پارچه ای استفاده می کنیم  روزانه دوبار آن را شسته  و بعد از هر بار استفاده داخل کیسه پلاستيکی بگذاریم.

•         ضروري است در هنگام  عطسه یا سرفه از بردن  کف دستهایمان در جلوی دهان و بینی خودداري كنيم زيرا  این مسئله باعث می شود:

1.      عامل بیماری روی دست 2 تا 8 ساعت باقی بماند و به وسایلی که دست می زنیم منتقل شود.

2.      با دست آلوده به صورتمان دست زده یا چیزی را می خوریم که دوباره ویروس را به بدن ما وارد می کند.

3.      با تلفن، صفحه کلید کامپیوتر، دستگیره درب ها دست می زنیم و عامل بیماری به آن منتقل و می تواند دیگران را آلوده کند.

•         اگر بلافاصله دستمال در اختیار ندارید حداقل بجای کف دست، آستین یا لباستان را جلوی دهان وبيني بگیرید.

•          استفاده از ماسک جهت پيشگيري در اين نوع آنفولانزا توصیه نمی شود.

 

·          خانم های شیرده که علائم آنفلوانزا دارند بهتر است هنگام شیردادن، از ماسک استفاده کنند و یا دستمال جلوی بینی خود قرار دهند.

·          در صورت مشاهده علائم تنگي نفس، اشكال در نفس كشيدن، حال عمومي بد و يا تب بالاي بيش از سه روز در مبتلايان به آنفلوانزاي جديد، بيمار مي بايست هر چه سريع تر توسط پزشك معاينه شود.

·          در کودکان مبتلا به آنفلوانزا در صورت تنفس سریع و سخت، تشنج و یا تداوم تب باید به پزشک مراجعه نمود.

 

                    دفتر آموزش و ارتقاء                              مركز مديريت بيماريها