من پرستارم

دیابت یا مرض قند ، نا توانی بدن در متابولیسم ( سوخت و ساز ) مناسب کربوهیدرات ( قند ) هاست . در طی این بیماری ، پانکرس( لوزالمعده ) در تولید کافی یک هورمون که انسولین خوانده می شود ناکارآمد است . وظیفه انسولین کاهش قند خون و تحویل آن به سلولها می با شد تا مورد استفاده قرار گیرد . وقتی قند اضافی در خون می ماند و انسولین نیز کافی نباشد ، سلولهای بدن باید روی چربی به عنوان منبع سوخت اصلی تکیه کنند .
از آنجایی که قند خون ، سوخت عمده ی بدن به شمار می آید ، زمانی که نتواند مورد استفاده قرار گیرد ، دیابت رخ می دهد و با افزایش قند خون به علت میزان بسیار کم انسولین اغمای دیابتی یا کتواسیدوز ایجاد می شود . ضمن اینکه سلولهای محروم از قند شروع به استفاده از چربی ها به عنوان سوخت می کنند . استفاده از چربی توسط سلولها باعث تولید اسیدها وکتونها به عنوان پس مانده در خون می شود . افزایش کتونها خون موجب استنشاق بوی میوه از تنفس می گردد . هنگامی که یک فرد دیابتی انسولین بسیار زیادی مصرف کرده باشد ، شوک انسولین روی داده و سطح قند خون به طور خطرناکی پائین می افتد ، در این حالت بیمار دچار ضعف ، اختلال حواس یا بیهوشی می شود . هر دوی این حالتها می توانند کشنده باشند ، مگر اینکه اقداماتی سریع در جهت تصحیح آن ها به عمل آید .

نکته بسیار مهم : از آنجایی که علائم و نشانه های افزایش و کاهش قند خون بسیار به هم نزدیک و شبیه هستند ، لذا توصیه می شود که برای رسیدگی به این نوع بیماران ، قند خون آنها افزایش یابد ، قند خون برای بیماران دچار کمی قند ، درمان محسوب شده و برای افرادی که دیابت با قند بالا دارند ، چندان تفاوت نمی کند .

اغمای دیابتی (Diabetic coma) :
علائم ونشانه ها
تب ، سرگیجه ، مردمکها در حال غروب ، تشنگی شدید ، بوی میوه یا شیرینی از دهان ، تنفس تند و عمیق ، شکم درد شدید ، فشارخون کم یا طبیعی ، تهوع ، پوست قرمز و خشک گرم ، نبض تند و ضعیف ، تکرر ادرار
اقدامات و کمکهای اولیه
1- ارزیابی وضعیت بیمار و علائم حیاتی او
2- باز کردن راه هوایی و دادن اکسیژن
3- طاق باز خوابانیدن بیمار و بالا نگه داشتن جزئی سر
4- کنترل استفراغ
5- انتقال سریع بیمار
6-
شوک انسولین (Insulin Shock) :
علائم ونشانه ها
سر درد ، تشنج ، سرگیجه ، غش ، عدم واکنش به محرکها ، آبریزش از دهان ، لرزش دست ها ، نبض تند یا طبیعی ، گز گز و مور مور در انگشتان ، ضعف عمومی عضلانی ، پوست مرطوب و رنگ پریده ، دو بینی ، سیر سریع و ناگهانی بیماری
اقدامات و کمکهای اولیه
در هر صورت اساس کمکهای اولیه به بیمار بر پایه بالا بردن قند خون است لذا کمی شکر را بر روی زبان بیمار بمالید . بلع شکر در افراد هوشیار قابل انجام است . بیمار را سریعاً به مرکز درمانی منتقل کنید .

علائم ونشانه های افزایش قند خون
1- شروع تدریجی 2- سرگیجه 3- تشنگی مفرط 4- ادرار فراوان 5- استفراغ و بوی میوه از دهان 6- پوست بر افروخته 7- اغماء و بیهوشی 8- تنفس مشکل
اقدامات و کمک های اولیه
1- رسانیدن بیمار به مرکز درمانی 2- اگر مشکوک به افت یا افزایش قند خون هستید ، به بیمار شربت قند بدهید .

علائم ونشانه های کاهش قند خون
1- شروع ناگهانی 2- عدم همکاری 3- بد اخلاقی و عصبانیت 4- رنگ پریدگی 5- گرسنگی ناگهانی 6- تعریق 7- گیجی و منگی 8- اغما و بیهوشی
اقدامات وکمکهای اولیه
1- سریعاً به بیمار شربت قند بدهید . 2- هرگز به بیمار انسولین ندهید . 3- اگر بیمار پس از 15 دقیقه همچنان بیهوش بود ، او را به مرکز درمانی برسانید .

• نکته : به بیمار دچار کاهش قند خون هرگز انسولین تزریق نکنید.