دیابت یا مرض قند ، نا توانی بدن در متابولیسم ( سوخت و ساز ) مناسب کربوهیدرات ( قند ) هاست . در طی این بیماری ، پانکرس( لوزالمعده ) در تولید کافی یک هورمون که انسولین خوانده می شود ناکارآمد است . وظیفه انسولین کاهش قند خون و تحویل آن به سلولها می با شد تا مورد استفاده قرار گیرد . وقتی قند اضافی در خون می ماند و انسولین نیز کافی نباشد ، سلولهای بدن باید روی چربی به عنوان منبع سوخت اصلی تکیه کنند .
از آنجایی که قند خون ، سوخت عمده ی بدن به شمار می آید ، زمانی که نتواند مورد استفاده قرار گیرد ، دیابت رخ می دهد و با افزایش قند خون به علت میزان بسیار کم انسولین اغمای دیابتی یا کتواسیدوز ایجاد می شود . ضمن اینکه سلولهای محروم از قند شروع به استفاده از چربی ها به عنوان سوخت می کنند . استفاده از چربی توسط سلولها باعث تولید اسیدها وکتونها به عنوان پس مانده در خون می شود . افزایش کتونها خون موجب استنشاق بوی میوه از تنفس می گردد . هنگامی که یک فرد دیابتی انسولین بسیار زیادی مصرف کرده باشد ، شوک انسولین روی داده و سطح قند خون به طور خطرناکی پائین می افتد ، در این حالت بیمار دچار ضعف ، اختلال حواس یا بیهوشی می شود . هر دوی این حالتها می توانند کشنده باشند ، مگر اینکه اقداماتی سریع در جهت تصحیح آن ها به عمل آید .
نکته بسیار مهم : از آنجایی که علائم و نشانه های افزایش و کاهش قند خون بسیار به هم نزدیک و شبیه هستند ، لذا توصیه می شود که برای رسیدگی به این نوع بیماران ، قند خون آنها افزایش یابد ، قند خون برای بیماران دچار کمی قند ، درمان محسوب شده و برای افرادی که دیابت با قند بالا دارند ، چندان تفاوت نمی کند .
اغمای دیابتی (Diabetic coma) :
علائم ونشانه ها
تب ، سرگیجه ، مردمکها در حال غروب ، تشنگی شدید ، بوی میوه یا شیرینی از دهان ، تنفس تند و عمیق ، شکم درد شدید ، فشارخون کم یا طبیعی ، تهوع ، پوست قرمز و خشک گرم ، نبض تند و ضعیف ، تکرر ادرار
اقدامات و کمکهای اولیه
1- ارزیابی وضعیت بیمار و علائم حیاتی او
2- باز کردن راه هوایی و دادن اکسیژن
3- طاق باز خوابانیدن بیمار و بالا نگه داشتن جزئی سر
4- کنترل استفراغ
5- انتقال سریع بیمار
6-
شوک انسولین (Insulin Shock) :
علائم ونشانه ها
سر درد ، تشنج ، سرگیجه ، غش ، عدم واکنش به محرکها ، آبریزش از دهان ، لرزش دست ها ، نبض تند یا طبیعی ، گز گز و مور مور در انگشتان ، ضعف عمومی عضلانی ، پوست مرطوب و رنگ پریده ، دو بینی ، سیر سریع و ناگهانی بیماری
اقدامات و کمکهای اولیه
در هر صورت اساس کمکهای اولیه به بیمار بر پایه بالا بردن قند خون است لذا کمی شکر را بر روی زبان بیمار بمالید . بلع شکر در افراد هوشیار قابل انجام است . بیمار را سریعاً به مرکز درمانی منتقل کنید .
علائم ونشانه های افزایش قند خون
1- شروع تدریجی 2- سرگیجه 3- تشنگی مفرط 4- ادرار فراوان 5- استفراغ و بوی میوه از دهان 6- پوست بر افروخته 7- اغماء و بیهوشی 8- تنفس مشکل
اقدامات و کمک های اولیه
1- رسانیدن بیمار به مرکز درمانی 2- اگر مشکوک به افت یا افزایش قند خون هستید ، به بیمار شربت قند بدهید .
علائم ونشانه های کاهش قند خون
1- شروع ناگهانی 2- عدم همکاری 3- بد اخلاقی و عصبانیت 4- رنگ پریدگی 5- گرسنگی ناگهانی 6- تعریق 7- گیجی و منگی 8- اغما و بیهوشی
اقدامات وکمکهای اولیه
1- سریعاً به بیمار شربت قند بدهید . 2- هرگز به بیمار انسولین ندهید . 3- اگر بیمار پس از 15 دقیقه همچنان بیهوش بود ، او را به مرکز درمانی برسانید .
• نکته : به بیمار دچار کاهش قند خون هرگز انسولین تزریق نکنید.
یک حمله قلبی زمانی اتفاق می افتد که خونرسانی به قسمتی از عضله قلب به علت انسداد یکی از عروق کرونری به شدت کاهش یافته یا متوقف گردد. رگهای کرونر ، اولین رگهایی هستند که از آئورت نشات می گیرند و خونرسانی به خود قلب را در تمامی سطوح به انجام می رسانند . رسوب چربی درامتداد لایه داخلی شریان کرونری یکی از دلائل اصلی انسداد جریان خون قلب است . خونرسانی زمانی که شریان دچار اسپاسم ( انقباض ناگهانی ) می شود، نیز کاهش می یابد . اسپاسم کرونر در افراد عصبانی و جوان شایعتر است .
علائم ونشانه ها
تشخیص حمله های قلبی مشکل است زیرا اکثر علائم ونشانه های این حملات اختصاصی نبوده و با علائم ونشانه های سایر دستگاهها خود را نشان می دهند .
انجمن قلب آمریکا علائم و نشانه های احتمالی یک حمله قلبی را به صورت زیر بیان می دارد :
1- فشار ناراحت کننده ، احساس پری ، فشردگی یا درد در مرکز قفسه سینه که دو دقیقه یا بیشتر طول بکشد . این نشانه ممکن است ناگهانی ظاهر شده و سریع هم از بین برود .
2- ممکن است درد به شانه ، گردن ، فک پائینی یا بازو انتشار پیدا کند .
3- ضعف ، گیجی ، تعریق ، تهوع ، تنگی تنفس
اقدامات و کمکهای اولیه :
باید اقدامات زیر را در موارد حمله ی قلبی سریع و به طور کامل به انجام برسانید :
1- اگر درد قلبی دو دقیقه یا بیشتر طول انجامید ، با مراکز درمانی تماس بگیرید .
2- اگر لازم بود و به درستی نیز آموزش دیده باشید ، CPR را آغاز کنید .
علاوه بر موارد فوق ، باید کارهای زیر را هم انجام دهید :
3- به بیمار کمک کنید تا در وضیعتی که کمترین درد را دارد ، قرار گیرد . به طور معمول این کار شامل نشاندن بیمار و بالا نگه داشتن پاها بالاتر از سطح قلب می باشد . لباسهای اطراف گردن و قفسه سینه را شل کنید .
4- مشخص کنید که آیا مصدوم از بیماری شناخته شده عروق کرونر قلب در رنج بوده است یا خیر و آیا نیترو گلیسیرین مصرف می کند . اگر از نیترو گلیسیرین برای کاهش درد قلبی استفاده می کرد ، یک دوز دارو به او بدهید .
نکته : نیترو گلیسیرین ، شریانهای کرونری را گشاد می کند و باعث افزایش جریان خون به عضله ی قلب می شود ، ضمن این که فشار خون را کاهش داده و وریدها را گشاد می کند ، همین عامل باعث کاهش کار قلب و کاهش نیاز به اکسیژن عضله ی قلب می شود .
نکته : از آنجایی که نیترو گلیسیرین فشار خون را کاهش می دهد ، لذا در هنگام مصرف ، بیمار باید در حالت نشسته یا درازکش باشد .
نکته: اگر اولین دوز دارو درد را کاهش نداد ، می توان در عرض 10 دقیقه 3 بار نیترو گلیسیرین را برای بیمار تکرار نمود .
عوامل خطر ساز بیماری های ایسکمیک قلب :
1- بی تحرکی 2- مصرف سیگار 3- پر خوری 4- چاقی 5- دیابت یا قند خون 6- جنس مذکر
7- مصرف قرص ضد حاملگی 8- چربی خون بالا 9- الکل 10- فشار خون بالا سابقه یبماری های عروقی قلب 11- فشارهای عصبی وکاری 12- سن بالا
نکته : به یاد داشته باشید که امدادگران در حمله قلبی می توانند برای بیمار تا سه قرص زیر زبانی نیترو گلیسیرین بدون نیاز به دستور پزشک تجویز کنند.
سکته مغزی با عنوان حوادث عروقی مغزی (CVA) نیز شناخته می شوند . یک حمله مغزی زمانی اتفاق می افتد که یک رگ خونی که غذا و اکسیژن را به مغز می برد ، پاره شده یا اینکه به وسیله یک لخته خون بسته شود و قسمتی از مغز که از آن مشروب می شود ، از دریافت جریان خون محروم گردد .
علائم و نشانه ها
علائم و نشانه های یک حمله مغزی به منطقه ای از مغز که آسیب می بیند ، بستگی دارد ولی علائم و نشانه های کلی آن عبارتند از :
1- ضعف یا کرختی ناگهانی صورت یا دست و پای یک طرف بدن
2- از دست دادن توانائی سخن گفتن یا صحبت کردن نامفهوم یا مشکل
3- تاری دید یا از دست رفتن بینائی به ویژه در یک چشم ، مردمکهای غیر قرینه
4- سرگیجه غیر قابل توجیه ، سست و بی ثبات شدن یا سقوط ناگهانی
5- سر درد ناگهانی شدید
6- بی اختیاری ادرار یا مدفوع
حدود 10 در صد از حمله های مغزی به صورت حمله های کوتاه مدت (حملات گذرای ناشی از نرسیدن خون به مغز یا TIAََ ) . TIAََ ها علائم بسیار مهم خطر برای حمله های مغزی محسوب می شوند .
اقدامات و کمکهای اولیه
1- تنفس و نبض بیمار را بررسی کنید . در صورت لزوم ، تنفسی کمکی و یا احیای قلبی – تنفسی
2- اگر بیمار نیمه هوشیار یا بیهوش بود ، او را رو به یک طرف بدنش و بهتر است به سمتی که قسمت فلج شده در پائین باشد ، قرار دهید . سمت فلج شده را روی بالش یا جای نرمی قرار دهید ، قرار دادن مصدوم روی یک طرف بدنش اجازه می دهد که محتویات استفراغ به جای ورود به گلو به خارج راه یابد .
3- دندانهای مصنوعی شکسته و هر نوع غذا و یا ترشحات مخاطی را به کمک تکه ای پارچه که دور انگشت پیچیده شده ، از دهان خارج نمائید .
4- هیچ نوع مایعی به مصدوم ندهید زیرا عضلات حلق نیز ممکن است فلج شده باشند و به همین دلیل عمل بلع با اشکال رو به رو خواهد بود .
5- اگر یک چشم دچار مشکل شد ، آن را با بستن پلک و به هم رساندن مژه ها محافظت کنید تا از خشک شدن قرنیه جلوگیری شود ، زیرا خشکی قرنیه می تواند باعث نا بینایی گردد.
علائم و نشانه های اصلی سکته مغزی
1- افت توانایی های فکری و هوشی 2- کاهش سطح هوشیاری 3- تکلم نامفهوم 4- فلج یا ضعف عضلات یک طرفه یا دو طرفه 5- نبض کند 6- ضعف یا فلج ناگهانی صورت ، بازو یا پا 7- تشنج 8- سر درد شدید 9- از دست رفتن بینایی 10- غیر قرینگی مردمکها 11- کج شدن یک طرفه گوشه لب یا افتادن پلک 12- زجر تنفسی 13- بی اختیاری ادرار یا مدفوع 14- تهوع یا استفراغ
نکته : عوامل خطر ساز سکته های مغزی همان عوامل خطر ساز بیماریهای ایسکمیک قلبی می باشند
سکته مغزی با عنوان حوادث عروقی مغزی (CVA) نیز شناخته می شوند . یک حمله مغزی زمانی اتفاق می افتد که یک رگ خونی که غذا و اکسیژن را به مغز می برد ، پاره شده یا اینکه به وسیله یک لخته خون بسته شود و قسمتی از مغز که از آن مشروب می شود ، از دریافت جریان خون محروم گردد .
علائم و نشانه ها
علائم و نشانه های یک حمله مغزی به منطقه ای از مغز که آسیب می بیند ، بستگی دارد ولی علائم و نشانه های کلی آن عبارتند از :
1- ضعف یا کرختی ناگهانی صورت یا دست و پای یک طرف بدن
2- از دست دادن توانائی سخن گفتن یا صحبت کردن نامفهوم یا مشکل
3- تاری دید یا از دست رفتن بینائی به ویژه در یک چشم ، مردمکهای غیر قرینه
4- سرگیجه غیر قابل توجیه ، سست و بی ثبات شدن یا سقوط ناگهانی
5- سر درد ناگهانی شدید
6- بی اختیاری ادرار یا مدفوع
حدود 10 در صد از حمله های مغزی به صورت حمله های کوتاه مدت (حملات گذرای ناشی از نرسیدن خون به مغز یا TIAََ ) . TIAََ ها علائم بسیار مهم خطر برای حمله های مغزی محسوب می شوند .
اقدامات و کمکهای اولیه
1- تنفس و نبض بیمار را بررسی کنید . در صورت لزوم ، تنفسی کمکی و یا احیای قلبی – تنفسی
2- اگر بیمار نیمه هوشیار یا بیهوش بود ، او را رو به یک طرف بدنش و بهتر است به سمتی که قسمت فلج شده در پائین باشد ، قرار دهید . سمت فلج شده را روی بالش یا جای نرمی قرار دهید ، قرار دادن مصدوم روی یک طرف بدنش اجازه می دهد که محتویات استفراغ به جای ورود به گلو به خارج راه یابد .
3- دندانهای مصنوعی شکسته و هر نوع غذا و یا ترشحات مخاطی را به کمک تکه ای پارچه که دور انگشت پیچیده شده ، از دهان خارج نمائید .
4- هیچ نوع مایعی به مصدوم ندهید زیرا عضلات حلق نیز ممکن است فلج شده باشند و به همین دلیل عمل بلع با اشکال رو به رو خواهد بود .
5- اگر یک چشم دچار مشکل شد ، آن را با بستن پلک و به هم رساندن مژه ها محافظت کنید تا از خشک شدن قرنیه جلوگیری شود ، زیرا خشکی قرنیه می تواند باعث نا بینایی گردد.
علائم و نشانه های اصلی سکته مغزی
1- افت توانایی های فکری و هوشی 2- کاهش سطح هوشیاری 3- تکلم نامفهوم 4- فلج یا ضعف عضلات یک طرفه یا دو طرفه 5- نبض کند 6- ضعف یا فلج ناگهانی صورت ، بازو یا پا 7- تشنج 8- سر درد شدید 9- از دست رفتن بینایی 10- غیر قرینگی مردمکها 11- کج شدن یک طرفه گوشه لب یا افتادن پلک 12- زجر تنفسی 13- بی اختیاری ادرار یا مدفوع 14- تهوع یا استفراغ
نکته : عوامل خطر ساز سکته های مغزی همان عوامل خطر ساز بیماریهای ایسکمیک قلبی می باشند
لبخندهاي بشت خاكريز
تابلو نوشته ها قسمت اول
گاهی در جبهه های دفاع از حق در برابر باطل به تابلو نوشته ها، سنگرنوشته ها و لباس نوشته هایی برخورد می کردیم که در بردارنده نوعی طنز و شوخی بود. در این جا گوشه هایی از این تابلو نوشته ها را که بیانگر روحیه رزمندگان سرافراز اسلام در آن شرایط سخت است را با هم می خوانیم:
1- لبخند بزن دلاور. چرا اخم؟!!
2- لطفا سرزده وارد نشوید (همسنگران بی سنگر) (سنگر نوشته است و خطابش موشها و سایر حیوانات و حشرات موذی هستند که وقت و بی وقت در سنگر تردد می کردند.)
3- مادرم گفته ترکش نباید وارد شکمت شود لطفا اطاعت کنید.
4- مسافر بغداد (خمپاره نوشته شده قبل از شلیک)
5- معرفت آهنینت را حفظ کن و نیا داخل (کلاه و سربند نوشته)
6- ورود اکیدا ممنوع حتی شما برادر عزیز (در اوایل میادین مین می نوشتند و خالی از مطایبه نبود.)
7- ورود ترکش های خمپاره به بدن اینجانب اکیدا ممنوع
8-ورود گلوله های کوچکتر از آرپی چی به اینجا ممنوع (پشت کلاه کاسک نوشته بود)
9- ورود هر نوع ترکش خمی از 60،81،120 و کاتی به دست و پا و سر و گردن و شکم ممنوع می باشد.
10- مرگ بر صدام موجی
از کتاب فرهنگ جبهه جلد دوم (تابلو نوشته ها) نوشته سید مهدی فهیمیه
مسمويت تنفسي
سموم تنفسی موادی سمی هستند که از طریق مجاری تنفسی وارد شده و از ریه جذب بدن میشوند.
منابع اصلی مسمومیتهای تنفسی
1- گاز منواکسید کربن CO: گاز خروجی از اگزوز ماشین – زنبورداری که برای کشتن زنبورها استفاده میشود.
2- گاز دی اکسید کربن CO2: در صنعت ایجاد میشود ودر عمق چاه ها نیز وجود دارد
3- گاز کلر: در استخر ها
4- گاز آمونیاک : در صنعت
5- گاز دی اکسید سولفورH2S: در صنایع یخ سازی و چاهها وجود دارد
6- گازهای بیهوشی : اتر – کلروفورم- اکسید ازت
علائم و نشانه های عمومی این مسمومیت
1-سر درد شدید 2- تهوع یا استفراغ 3-سرفه، تنفس صدا دار 4-تنگی نفس
5- درد در قفسه سینه 6-سوزش گلو 7- گیجی و منگی 8-سیانوز و بیهوشی
اقدامات و کمکهای اولیه
1- خیلی فوری مصدوم را از منطقه الوده به سم وارد هوای آزاد کنید.
2- کمربند و یقه مصدوم را شل کنید و رراه هوایی را باز نگه دارید.
3- وضعیت مصدوم را بررسی کنید و در صورت لزوم اقدامات مقتضی را انجام دهید.
4- اکسیژن 100 درصد به مصدوم بدهید.
5- مصدوم را سریع به مرکز درمانی انتقال دهید.
نکته: در مسمومیتهای تنفسی سریعا به مصدوم اکسیژن 100 درصد بدون رطوبت بدهید .
مسمومیت با منو اکسید کربن (CO)
فراوانترین گازی که باعث مسمومیت تنفسی خطرناک می شود گاز منواکسید کربن می باشد که ناشی از احتراق ناقص سوختهای فسیلی بوده.
مسمومیت با این گاز بسیار شدید خواهد بود چون منواکسید کربن 200 برابر CO2 توانای اتصال به گلبولهای قرمز بدنن را دارد و عملا مانع از رسیدن اکسیژن به بافتها میشود.
• مسمومیت با مقادیر کم این گاز علائمی شبیه به آنفولانزا دارد
علائم و نشانه های مسمومیت با مقادیر کم منو اکسید کربن
1- سر درد و ضعف
2- گیجی و منگی
3- تهوع
4- تنگی نفس
• مسمومیت حاد با منو اکسید کربن در کودکان و بزرگسالان شبیه به هم بوده و بسته به میزان منو اکسیدکربن در خون دارد .
• رنگ پوست قرمز کبود به عنوان شاخص قابل اطمینان مطرح نیست ، این حالت در مراحل پایانی روی میدهد.
• در برخی موارد در فرد بیهوش کف صورتی رنگی نیز از دهانش خارج میشود.
علائم و نشانه های مسمومیت با مقادیر زیاد منواکسید کربن
1- تحرک پذیری ، گیجی ، منگی
2- افزایش مقدار نبض و تنفس
3- خمیازه کشیدن بیش از حد و کاهش دید
4- درد ناحیه قلب
5- تشنج
6- سیانوز (کبودی)
7- بیهوشی
• حجم تنفسی طبیعی فرد بالغ بین 4 تا6 لیتر هوا در دقیه است . شما به مصدومین دچار مسمومیت تنفسی 6 لیتر اکسیژن بدون رطوبت در دقیقه بدهید.
موضوعات مربوط به حرفه پرستاری